શાસ્ત્રવિધાન: યક્ષ અને યુધિષ્ઠિરનો સંવાદ (૨૩)
પુરાણોમાં પ્રસિદ્ધ યક્ષ અને યુધિષ્ઠિરનો સંવાદનો ત્રેવીસમો પ્રશ્ન છે :
યક્ષનો સવાલ :
तपः किंलक्षणं प्रोक्तं को दमश्च प्रकीर्तितः।
क्षमा च का परा प्रोक्ता का च ह्रीः परिकीर्तिता ।।
અર્થાત : ઉત્તમ ક્ષમા શું છે ? લજ્જા કોને કહે છે ? તપના લક્ષણ શું છે ? અને દમ કોને કહે છે ?
યુધિષ્ઠિર ઉત્તર આપે છે :
तपः स्वधर्मवर्तित्वं मनसो दमनं दमः।
क्षमा द्वन्द्वसहिष्णुत्वंहीरकार्यनिवर्तनम् ।।
અર્થાત : દ્વંદ્વોને સહન કરવું એ ક્ષમા છે. ના કરવાવાળા કર્મોથી દુર રેહવું એ લજ્જા છે. પોતાના ધર્મમાં રત રહેવું એ તપના લક્ષણ છે અને મનનું દમન એ દમ છે.
Discover more from વિચારોનું વૃંદાવન
Subscribe to get the latest posts sent to your email.
Leave a Reply