શાસ્ત્રવિધાન : ભોજન કરવાના નિયમ

पञ्चार्द्रो भोजनं भुञ्ज्यात्प्राद्भुखो मौनमास्थितः।
न निन्द्यादन्नभक्ष्यांश्च स्वादुस्वादु च भक्षयेत्।।

— મહાભારત , શાંતિ પર્વ, ૧૯૧ અધ્યાય


અર્થાત :
 બે હાથ , બે પગ અને મોઢું આ પાંચ અંગોને ધોઈને ભોજન કરવા બેસવું જોઈએ . ભોજન સમયે મૌન ધારણ કરવું . ભોજન કરતી સમયે પીરસેલા અન્નની નિંદા ના કરવી અને એને સ્વાદિષ્ટ માનીને ગ્રહણ કરવું જોઇયે. ભોજન કર્યા બાદ હાથ ધોઈને ઉઠવું જોઇયે .

अतिथीनां च सर्वेषां प्रेष्याणां स्वजनस्य च।
सामात्यं भोजनं भृत्यैः पुरुषस्य प्रशस्यते।।

અર્થાત : ઘરનાં  અતિથી, સેવક  અને કુટુંબીજનો સર્વ માટે સમાન ભોજન બનાવવું જોઇયે.

सायंप्रातर्मनुष्याणामशनं वेदनिर्मितम्।
नान्तरा भोजनं दृष्टमुपवासी तथा भवेत्।।

અર્થાત : શાસ્ત્રો મુજબ મનુષ્યે બે ટાણે ભોજન કરવું જોઇયે : સવારે અને સાંજે , એવું વિધાન છે . એ સમય સિવાય અન્ન લેવું નિષેધ છે.

निषष्णश्चापि खादेन न तु गच्छन्कदाचन।।
– મહાભારત , અનુશાસન પર્વ અધ્યાય ૧૬૧

અર્થાત : બેસીને ભોજન કરવું , ઉઠતાં – ફરતાં ભોજન ના કરવું

No comments yet

તમારી ટીપ્પણી

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  બદલો )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  બદલો )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  બદલો )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  બદલો )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.